อากรแสตมป์ เรื่องเล็ก ๆ ที่สร้างปัญหาใหญ่ให้ธุรกิจ

สัญญาแบบไหนต้องติดอากร และมูลค่าเท่าไรที่ต้องจ่ายเป็นเงินเท่านั้น

ลองนึกภาพผู้ประกอบการรายหนึ่งทำสัญญาเช่าอาคารสำนักงานระยะ 3 ปี มูลค่าหลายล้านบาท เซ็นสัญญาและจ่ายค่าเช่าตรงเวลาทุกเดือน จนวันหนึ่งเจ้าหน้าที่สรรพากรตรวจพบว่าสัญญาฉบับนั้น “ไม่เคยติดอากรแสตมป์เลย” ผลคือต้องเสียอากรที่ค้างอยู่ บวกเงินเพิ่มสูงสุดถึง 6 เท่า และสัญญาฉบับนี้ยังใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้ จนกว่าจะเสียอากรให้ครบถ้วน เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นบ่อยกว่าที่คิด เพราะผู้ประกอบการจำนวนมากยังมองว่าอากรแสตมป์เป็นเรื่องเล็กน้อย ทั้งที่มีบทลงโทษหนักกว่าที่หลายคนคาดคิดไว้มาก

อากรแสตมป์เป็นภาษีตามประมวลรัษฎากร หมวด 6 ที่จัดเก็บจากการทำ “ตราสาร” หรือเอกสารสัญญา 28 ลักษณะตามที่กฎหมายกำหนด โดยเสียอากรได้ 2 วิธี คือ ปิดแสตมป์บนตัวเอกสารแล้วขีดฆ่า หรือชำระเป็นตัวเงินต่อกรมสรรพากร (แบบ อ.ส.4 หรือ อ.ส.9)

โดยหลักทั่วไป ต้องปิดอากรแสตมป์ให้บริบูรณ์ภายใน 15 วันนับแต่วันที่ต้องเสียอากร (เช่น วันทำสัญญา) หากพ้นกำหนดแล้วต้องเสียเงินเพิ่มเป็นขั้นบันได ยิ่งช้ายิ่งแพง:

●        ยื่นชำระเองภายใน 90 วันนับแต่วันพ้นกำหนด — เงินเพิ่ม 2 เท่าของอากร

●        ยื่นชำระเองเมื่อพ้น 90 วันไปแล้ว — เงินเพิ่ม 5 เท่าของอากร

●        ถูกเจ้าพนักงานตรวจพบก่อนยื่นชำระเอง — เงินเพิ่มสูงสุด 6 เท่าของอากร พร้อมโทษปรับทางอาญาอีกไม่เกิน 500 บาท

นอกจากเงินเพิ่มแล้ว เอกสารที่ไม่ติดอากรแสตมป์บริบูรณ์จะใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้ หากเกิดข้อพิพาทกับคู่สัญญา ท่านอาจไม่มีหลักฐานยันกันได้ในชั้นศาล จนกว่าจะไปเสียอากรให้ครบถ้วนเสียก่อน

 ผู้ประกอบการ SME จำนวนไม่น้อยให้ความสำคัญกับการขาย การตลาด หรือการขยายธุรกิจ แต่ลืมให้ความสำคัญกับ “เอกสารสัญญา” ซึ่งเป็นหนึ่งในเครื่องมือบริหารความเสี่ยงที่สำคัญของธุรกิจ

 เมื่อวันที่ 6 มีนาคม 2569 ที่ผ่านมา

 ในช่วงเวลาที่เศรษฐกิจมีความไม่แน่นอน ไม่ว่าจะเป็นวิกฤตเศรษฐกิจโลก เงินเฟ้อสูง ค่าเงินผันผวน หรือความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ ผู้ประกอบการจำนวนมากเริ่มตั้งคำถามว่า